بتونیر چیست؟

هر مخزن حمل بتن که بتواند در حین انتقال بتن آن را بچرخاند و از طرفی سبب اختلاط آن شود و از سوی دیگر مانع گیرش آن تا محل مصرف نهایی گردد، بتونیر نام دارد. این مخازن بنا به ضرورت می‌تواند بر روی کامیون،تریلی یا هر نوع قوای محرکه حنی واگن های ریلی نیز مستقر شود.چنانچه تراک میکسر برای انجام تمام عملیات اختلاط استفاده می شود،این عمل می‌تواند در محل تولید بتن قبل از رفتن به کارگاه یا در محل کارگاه یا حتی در حین مسیر انجام شود.

گاهی نیز از تراک میکسرها برای تکمیل عملیات اختلاط استفاده می شود. در این حالت باید یک کارخانه مرکزی اختلاط بتن،برای انجام اختلاط اولیه مورد استفاده قرار میگیرد.هنگامی که از تراک میکسر ها به عنوان انتقال دهنده بتن ساخته شده توسط بتن مرکزی استفاده می‌شود ، تراک میکسر ها تنها به عنوان واحد همزن عمل میکند.

در مخلوط‌کن، محفطه مدوری که مواد بتن در آن ریخته می‌شود جام نام دارد.

کامیون بتنیر
کامیون بتنیر

ترتیب افزودن مواد متشکله بتن در مخلوط‌کن، نقش مهمی را در یک‌نواختی بتن خواهد داشت.

باید از اضافه بارکردن مخلوط‌کن پرهیز کرد، به ویژه در مورد سنگ‌دانه‌های بسیار سنگینی همچون ذرات پانچی فولادی اندازه محموله را باید تا حدود ۵۰٪ ظرفیت اسمی مخلوط‌کن کاهش داد. از آنجا که برخی سنگدانه‌ها کاملاً ترد و شکننده‌اند، باید برای جلوگیری از شکسته شدن سنگ‌دانه‌ها که تاثیرات زیان‌بخشی بر کارایی و آب‌اندازی بتن دارد، از مخلوط کردن زیاد بتن پرهیز کرد.

به کامیون‌های حمل‌کننده جام مخلوط‌کن، کامیون مخلوط‌کن یا تراک‌میکسر گفته می‌شود.

منبع: ویکیپدیا

بتن حجیم چیست؟

تعریف بتن حجیم

طبق آئین نامه موسسه بین المللی بتن ACl کمیته R116 AClتعریف بتن حجیم بدین گونه است : هر حجمی از بتن با ابعادی که به اندازه کافی بزرگ باشد که خود نیاز به تمهیداتی جهت جلوگیری از ایجاد ترک‌های حرارتی که بر اثر حرارت زایی حاصل از واکنش شیمیایی هیدراسیون آب با سیمان و پیامد تغییرات حجم شکل میگیرد در بتن حجیم، دارد.

از آنجایی که این تعریف از دیدگاه برخی سازمان‌ها کافی اطلاق نمی‌شود، بنابراین هرکدام از آنها تعاریف خود را از بتن حجیم مطرح کرده‌اند.

مثلا برخی آن‌را بدین گونه تعریف کرده‌اند: هر تکه بتنی که ابعاد آن بزرگتر از ۱ متر باشد بتن حجیم نامیده می شود. بر اساس این تعریف، یک پی بتنی با بزرگی ضخامت ۹۰ سانتی متر بتن حجیم خوانده نمی شود، ولی یک پی بتنی با بزرگی ضخامت ۱ متر بتن حجیم درنظر گرفته میشود .

هر حجمی از بتن که نیازمند تدابیری ویژه برای کاهش ترک خوردگی ناشی از گرمای هیدراتاسیون سیمان است، بتن حجیم نامیده می‌شود.

واکنش بین سیمان و آب، توام با تولید گرما است و سبب افزایش قابل ملاحظه‌ی دمای درون قطعات بزرگ بتنی می‌شود. اگر این گرما نتواند سریعا تخلیه شود، تغییر حجم ناشی از افزایش و کاهش دمای سازه، امکان دارد تنش‌ها و کرنش‌های قابل ملاحظه‌ای را در سازه ایجاد نماید که ترک خوردگی بتن را به دنبال خواهد داشت.

در فرآیند طراحی مخلوط‌های بتنی حجیم با کیفیت مطلوب‌، باید کمترین میزان سیمان به مصرف رسد، تا ترک خوردگی حرارتی بتن کاهش یابد.

نکات اجرایی افزودنی ‌های بتن

در مطلب قبل انواع مواد افزودنی بتن را معرفی کردیم. در این نوشته علاوه بر بررسی مجدد برخی مطالب گذشته، نکاتی اجرایی در مورد آنها را خواهیم خواند.

مواد افزودنی، موادی به غیر از سیمان و آب و سنگدانه ها می باشند که به عنوان یکی از مواد اولیه بتن مورد استفاده قرار می گیرند و بلافاصله قبل از اختلاط و یا در حین اختلاط به مخلوط اضافه می شوند.

انواع مواد افزودنی بتن :

  1. مواد افزودنی شیمیایی (chemical admixtures)
  2. مواد افزودنی معدنی (mineral admixtures)

نکات آیین نامه ای مواد افزودنی:

  • ماده افزودنی باید با سیمان مصرفی سازگار باشد. در صورتی که بیش از یک ماده افزودنی به کاربرده شود باید سازگاری مواد مصرفی با یکدیگر مواد مصرفی با یکدیگر با تایید دستگاه نظارت برسد.
  • اندازه گیری ماده افزودنی باید با دقت انجام گیرد. در صورتی که بیش از یک ماده افزودنی به کاربرده شود باید اندازه گیری هر یک از آنها به طور جداگانه انجام گیرد.

از دلایل اصلی استفاده از مواد افزودنی در بتن :

• کاهش هزینه ساخت بتن
• دستیابی به خصوصیات خاص در بتن که به طور موثر بیش از وسیله های دیگر
• حفظ کیفیت بتن در مراحل اختلاط، حمل و نقل،پخش کردن و عمل آوری در شرایط آب و هوایی مختلف
• غلبه بر شرایط اضطراری خاص در طول عملیات بتن ریزی

اثرات مواد افزودنی:

الف.بتن تازه

  • افزایش کارایی بتن بدون افزودن نسبت آب به سیمان
  • افزایش چسبندگی
  • کاهش جداشدگی دانه ها
  • کاهش آب انداختگی
  • تاخیر در فرآیند گیرش
  • تسریع در فرآیند گیرش

ب.بتن سخت شده

  • افزایش مقاومت در مقابل یخبندان
  • افزایش در میزان کسب مقاومت اولیه
  • افزایش مقاومت
  • کاهش نفوذ پذیری

تقسیم بندی بتن (آیین نامه بتن ایران)

  • افزودنی حباب ساز
  • افزودنی کاهنده آب
  • افزودنی های کندگیر کننده
  • افزودنی های تندگیر کننده یا تسریع کننده
  • پوزولانها
  • روان ازها-خمیرکننده ها

مواد افزودنی متفرقه:

  • ضدرطوبت
  • آب بند کننده
  • گازسازها

نکات کاهش اثرات نا مطلوب افزودنی ها:

  • عدم استفاده بدون دلیل از مواد افزودنی
  • استفاده زیر نظر مهندس محاسب
  • استفاده از مواد دارای استاندارد
  • استفاده مطابق با دستورالعمل کارخانه سازنده و استفاده
  • عدم استفاده از دو افزودنی به طور همزمان

جداکننده مانع بتنی نیوجرسی چیست؟

مانع نیوجرسی بتنی، به نوعی از جداکننده‌ها می گویند که جهت هدایت و در مسیر مشخصی قرار دادن وسایل نقلیه بصورت قطعات بتنی از پیش ساخته‌ی قابل اتصال به هم ساخته می شوند. این جدا کننده‌ها که هنگام برخورد کناره‌ی خودرو، به علت زاویه کم لبه های خود به عنوان هدایتگرِ برگردان عمل می‌کند و موجب کاهش خسارت در تصادفات جاده‌ای می‌شود.

از این جداکننده به عنوان محافظی برای عابران پیاده، محافظی برای کارگران پروژه‌های عمرانی در مقابل اتومبیل‌ها، موانع موقت و موانع امنیتی ضد تروریستی و همچنین به عنوان ابزار سیل‌بند، ابزار جلوگیری از انتشار آتش در جنگل، هدایتگر مسیر آبی رودخانه‌ها و چند بانده کردن جاده ها هم استفاده می شود.

وجه تسمیه‌ی این مانع بتنی به نیوجرسی، این بوده که در سال هزار و نهصد و پنجاه میلادی، موسسه‌ی فناوری استیون به درخواست دپارتمان بزرگراه‌های ایالت نیوجرسی در غرب ایالت متحده آمریکا برای چند بانده کردن بزرگراه‌ها این مانع بتنی را طراحی نمودند.

به این قطعات گاهی قطعات جرسی هم می‌گویند.

مواد مورد استفاده در تولید نیوجرسی

انواع افزودنی های بتن

ریختن بتن تازه عملی است که زمان در آن بسیار مهم است و تاخیر پیش‌بینی نشده مشکلات بزرگی را به بار می‌آورد. اما با اضافه کردن مکمل‌ها و افزودنی های بتن می‌توان کنترل بیشتری بر روی آن داشت. با این افزودنی‌ها می‌توان بار بتنی را که ممکن است پس زدن آن به دلیل تاخیر یا مشکلات دیگر لازم باشد، بازیابی کرد. مکمل‌ بتن با تعدیل ویژگی‌ها و بهبود کارپذیری بتن به مدیریت مشکلات پیش آمده هنگام بتن‌ریزی کمک می‌کند.

انواع افزودنی بتن

افزودنی‌های بتن را برحسب عملکرد و ویژگی‌هایی که به بتن می‌دهد، به شرح زیر طبقه‌بندی می‌کنند:

  • دیر گیر (کند کننده، تاخیر دهنده گیرش)
  • زودگیر (شتاب دهنده)
  • روان کننده (کاهنده آب)
  • حباب‌زا
  • فوق روان کننده

هر یک از این افزودنی‌ها برای دستیابی به اثر خاصی به کار برده می‌شود و مشکل معینی را حل می‌کند. مکمل‌ بتن دیگری نیز مانند پیوند دهنده و ضدآب وجود دارند که برای اهدافی خارج از طبقه‌بندی ارائه شده استفاده می‌شوند.

دیر گیر بتن

دیرگیر بتن با آهسته کردن فرایند آب‌پوشی زمان شکل‌گیری بتن را افزایش می‌دهد. این ویژگی به ویژه برای مقابله با اثرهای ناشی از کار در دماهای بالا مفید است که باعث سریع‌تر سخت شدن بتن می‌شود. ازآنجایی که اکثر دیرگیرهای بتن ماند کاهنده آب عمل می‌کنند، آنها را دیرگیرهای کاهنده آب نیز می‌نامند. این نوع افزودنی فیلمی را اطراف ترکیبات ایجاد می‌کند و به این ترتیب واکنش بتن با آب را آهسته می‌کند. میزان کند شدن واکنش و در نتیجه مدت زمان شکل‌گیری بتن به ضخامت این فیلم بستگی دارد. هم عامل‌های معدنی و هم آلی در دیرگیر بتن به کار برده می‌شود. کلسیم تصفیه نشده، سدیم، NH4، کربوهیدرات، نمک‌های اسیدهای لیگنوسولفونیک و اسیدهای هیدروکربوکسیلیک نمونه‌هایی از دیرگیرهای آلی هستند. از دیرگیرهای معدنی نیز می‌توان به روی و اکسید سرب، فسفات، نمک‌های منیزیم و بورات اشاره کرد.

زودگیر بتن

زودگیر بتن به روشی برعکس دیرگیر عمل می‌کند و زمان شکل‎گیری بتن را کاهش می‌دهد، بنابراین برای خنثی کردن اثرهای ناشی از دمای پایین موثر است که سخت شدن بتن را آهسته می‌کند. با اضافه کردن این مکمل می‌توان بتن را سریع‌تر شکل داد و سطح را زودتر پرداخت کرد. همچنین زودگیر در بعضی موارد اعمال بار زودهنگام را ممکن می‌کند. ترکیب‌های شیمیایی زودگیر موادی آلی مانند تریتانولامین و ترکیبات معدنی موادی مانند کلریدهای محلول، کربنات‌ها، سیلیکات‌ها و فلوئوروسیلیکات‌ها را شامل می‌شود. کلرید کلسیم پرکاربردترین زودگیر بتن است، البته محبوبیت زودگیرهای بدون کلر به دلیل مشکلات ناشی از استفاده از کلرید کلسیم، مانند خوردگی فولاد، سفت شدن سریع و افزایش انقباض خشک شدن رو به فزونی است.

روان کننده

روان کننده (کاهنده آب) مانند دیرگیر زمان شکل‌گیری بتن را افزایش می‌دهد، البته نقش اصلی آن روان‌تر کردن ملات بدون افزایش آب است. با استفاده از روان کننده معمولاً می‌توان میزان آب اضافه شده به ملات را ۵ تا ۱۰ درصد کاهش داد. مواد اولیه فعالی را که در افزودنی روان کننده به کار می‌رود، می‌توان به سه گروه اصلی زیر تقسیم‌بندی کرد:

  • نمک‌ها و تعدیل کننده‌های اسیدهای هیدروکسی کربوکسیلیک (نوع HC)
  • نمک‌ها و تعدیل کننده‌های اسیدهای لیگنوسلفونیک اسیدها (لیگنین‌ها)
  • مواد پلیمری (نوع PS)روان کننده علاوه بر بهبود کارپذیری و افزایش سیالیت مقاومت بتن و مقاومت آن در برابر انجماد و ذوب را افزایش می‌دهد.

فوق روان کننده

فوق روان کننده میزان آب اضافه شده به ملات را بیش از ۳۰ درصد کاهش می‌دهد و مخلوطی روان با کارپذیری بالا به دست می‌دهد. این مخلوط روان در سازه‌های بتن آرمه سنگین و جایگذاری‌هایی به کار می‌رود که در صورت عدم استفاده از فوق روان کننده امکان دستیابی به استحکام مناسب با ارتعاش در آنها غیرممکن می‌بود. اکثر فرمولاسیون‌های تجاری فوق روان کننده در یکی از چهار دسته زیر قرار می‌گیرد:

  • روان کننده‌های فرمالدئید ملامین سولفونات (SMF)
  • روان کننده فرمالدئید نفتالین سولفونات (SNF)
  • لیگنوسولفونات اصلاح شده (MLS)
  • مشتقات پلی کربوکسیلات

حباب زا یا هوازای بتن

حباب‌ساز بتن افزودنی دیگری است که دوام بتن را در چرخه انجماد و ذوب افزایش می‌دهد، خاصیتی که برای شرایط جوی سرد بسیار مهم است. این مکمل حباب‌های هوای کوچکی را در مخلوط ایجاد می‌کند. سپس حباب‌ها بخشی از شبکه ملات می‌شود که مصالح را در بتن سخت شده به هم پیوند می‌دهد. به علاوه حباب‌ساز کارپذیری بتن را افزایش و آب انداختن و جداشدگی بتن تازه را کاهش می‌دهد. مواد شیمیایی که عموماً به عنوان حباب‌زا به کار برده می‌شود در چهار دسته زیر قرار می‌گیرد:

  • شوینده‌های سنتزی
  • نمک‌های اسیدهای نفتی
  • نمک‌های رزین‌های چوب
  • اسیدهای صمغی چرب و نمک‌های آنها

کاربردهای افزونه‌های بتون

استفاده از افزودنی‌های بتن در ساختمان‌های تجاری و مسکونی کاربرد دارد. درست است که اگر افزودنی به روش صحیح به کار برده شود، مزایایی دارد و مشکلات را حل می‌کند، اما استفاده نادرست از آنها نیز مسائلی را ایجاد می‌کند. برای مثال اگر زودگیر اشتباه استفاده شود یا مقدار کلرید کلسیم آن زیاد باشد، انقباض خشک شدن آن افزایش می‌یابد و سازه ترک برمی‌دارد.
موفقیت در استفاده از مکمل‌های بتن به روش صحیح بچینگ و بتن‌ریزی بستگی دارد. اکثر افزودنی‌ها به صورت مایع آماده ارائه می‌شود و در محل یا ایستگاه مرکزی بتن به ملات اضافه می‌شوند. بعضی مکمل‌ها مانند رنگدانه‌ها، عامل‌های منبسط کننده و تسهیل کننده‌های پمپاژ فقط در مقادیر بسیار کم به کار برده می‌شود و معمولاً در محفظه‌های از پیش اندازه‌گیری شده با دست بسته‌بندی می‌شود.

کارایی افزودنی‌های بتن به عامل‌های متعددی چون نوع و مقدار سیمان، میزان آب، زمان اختلاط، اسلامپ و دمای بتن و هوا بستگی دارد. با تغییر نسبت مخلوط بتن (روان کننده) سیمان، اضافه کردن سیمان، استفاده از نوع دیگری از سیمان یا تغییر دانه‌بندی و درجه‌بندی دانه‌بندی نیز می‌توان اثرهایی مشابه اثر اضافه کردن مکمل به دست آورد.

دیگر گونه‌های مکمل بتن

به جز این پنج مکمل اصلی مکمل‌های بتن دیگری نیز به شرح زیر وجود دارد:

  • مکمل پبوند دهنده: این مکمل گاهی به منظور تسهیل برقراری پیوند بین بتن تازه با بتن قدیمی و شکل گرفته به کار برده می‌شود و حاوی مقادیر بیشتری از آکریلیک، پلی وینیل کلراید، استات و کوپلیمرهای بوتادین ـ استایرن است.
  • عامل رنگ دهنده: این مکمل که به صورت داخلی یا سطحی به کار برده می‌شود، نوع دیگری از افزودنی‌های پرکاربرد است. بعضی از انواع آن سخت‌شدن سطح را شتاب می‌دهد که گاهی یک مزیت به شمار می‌آید.
  • افزودنی‌های مخصوص ضدآب یا آب بند کردن بتن: این افزودنی‌ها نفوذ آب را در منافذ بزرگ‌تر بتن کاهش می‌دهد و شامل موادی چون صابون، بوتیل استئارات، روغن معدنی و امولسیون‌های آسفالت می‌شود.
  • ضدیخ بتن: در این افزودنی مقدار بالایی از عامل زودگیر وجود دارد که فرایند شکل‌دهی را بسیار سریع می‌کند. ضدیخ معولاً در سازه‌های تجاری به کار برده می‌شود.

مسائل مهم هنگام استفاده از مکمل‌های بتن

استفاده از مکمل‌های بتناگر افزودنی به روش مناسب به کار برده نشود، ملات بتن مناسبی به دست نمی‌آید. غالباً لازم است که به منظور متعادل ساختن عوارض جانبی ناشی از استفاده افزونه بر بتن پرداخت شده از مواد مکمل استفاده کرد. بنابراین لازم است که از اثرهای مرتبط به هم ناشی از افزودنی‌های مختلف اطلاع داشت تا بتوان با موفقیت از آنها استفاده کرد و بتن پرداخت شده مناسبی به دست آورد. بنابراین مسئولیت انتخاب مکمل مناسب بر عهده کارشناس است.اگر چند طرف در مراحل مختلف ساخت دخالت داشته باشد، محصول نهایی یا پرداخت شده ضعیف خواهد بود. کیفیت نهایی بتن پرداخت شده برآیندی از تصمیمات فردی تولید کننده، مقاطعه‌کار و سازنده است. اینجا است که اهمیت یک ارتباط موثر بین طرفین مشخص می‌شود. اثر بعضی افزودنی‌های بتن بر محیط سوال‌برانگیز است. برای مثال فوق روان کننده‌ها آب‌های سطحی و زیرزمینی را آلوده می‌کند. پژوهش‌های مستمری در زمینه تعیین اثر مکمل‌های مختلف بر محیط در حال انجام است. افزودنی‌های بتن به رفع مشکلات مربوط به زمان شکل‌گیری بتن کمک می‌کند و کیفیت بتن را بهبود می‌دهد، البته به شرطی که کارشناس به درستی از آن استفاده کند. اطلاع از عملکردها و اهداف استفاده از افزودنی‌های مختلف در زمان ساخت یک سازه جدید مهم است. به همین دلیل بهتر آن است که با بازبین‌های مطلع از مزایا و کاربردهای مکمل‌های بتن مشورت شود.

 

 

روش‌های طراحی سازه‌های بتن آرمه

نوشته‌ی روش‌های طراحی سازه‌های بتن آرمه به قلم شهاب امانت

مقدمه

ساختمان‌های بتن آرمه به دلیل داشتن مقاومت بالا در برابر آتش سوزی و نیز، نیاز کمتر به استفاده از نیروی ماهر در اجرا امروزه نه تنها در ایران بلکه در سراسر دنیا یکی از بهترین گزینه‌ها برای ساخت انواع سازه از جمله ساختمان‌ها، پل‌ها، سدها و … می‌باشند.

البته بتن در برابر کشش تقریبا مقاومتی ندارد پس مجبوریم از آرماتور برای جبران این نقص استفاده کنیم. مقاومت بتن در برابر کشش در حدی کم است که به جز در سازه‌های خاص مثل سدها که استفاده از آرماتور ممکن نیست از آن صرف نظر می‌شود.

برای طراحی سازه بتن آرمه ما عدم قطعیت‌هایی داریم شامل عدم قطعیت در مصالح و بارهای وارد بر سازه. پس در واقع در هنگام طراحی باید درباره این عدم قطعیت‌ها تصمیم بگیریم، که آیین‌نامه‌ها مراحل این تصمیم‌گیری‌ها را مشخص می‌کنند.

طبق آیین نامه‌های مختلف و نیز به مرور زمان روش‌های مختلفی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

انواع روش طراحی سازه‌های بتن آرمه

روش مقاومت مجاز

این روش یکی از روش‌های قدیمی است که استفاده از آن توصیه نمی‌شود. اما هم چنان در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد. اساس این روش بر این است که تمام بارها را یکسان در نظر می‌گیریم و با هم جمع می‌کنیم و تمام عدم قطعیت‌ها در یک ضریب کاهشی در مقاومت مقطع لحاظ می‌شود، که اینکار باعث می شود عدم قطعیت‌ها را با تفاوت نگاه نکینم و از لحاظ مفهومی به مشکل می‌خوریم.

روش تنش نهایی

این روش براین اساس است که بارها با ضرایب مختلف با توجه به هم زمانی و نیز احتمال وقوع با هم جمع می‌شوند و از آن تقاضای مقطع به دست می‌آید و در انتها عدم قطعیت مقاومت مقطع هم با یک ضریب کاهشی در ظرفیت مقاومتی مقطع لحاظ می‌شود.

آیین نامهACI بر این اساس می‌باشد که در ایران نیز کاربرد قابل ملاحظه‌ای دارد.

انجمن بتن آمریکا
انجمن بتن آمریکا

روش حالت حدی

مانند روش مقاومت نهایی است با این تفاوت که عدم قطعیت مقاومت مقطع را با ضرایب کاهشی در مصالح مقطع وارد می‌کنیم.

مبنای آیین نامه‌های اروپایی می‌باشد که آیین‌نامه آبا ایران هم براین اساس است که البته به دلیل استقبال نشدن این آیین نامه در ایران کاربرد چندانی ندارد.

روش LRFD

این روش برای سازه‌های خاص به خصوص در پل‌ها استفاده می‌شود. اساس این روش مانند روش تنش نهایی است، با این تفاوت که افزونگی (میزان اهمیت المان)، اهمیت (اهمیت سازه از لحاظ کاربرد) و شکل‌پذیری سازه را با ضرایبی وارد محاسبات می‌کنیم.

 

منبع : مجله علمی آموزش مکانیک دانشگاه تهران

آنچه از بتن و بتن ریزی باید بدانیم

بهتر است قبل از مطالعه این مطلب در مورد بتن ریزی ، نوشته‌ی بتن چیست و چگونه ساخته می‌شود را مطالعه کنید

بتن سازی و بتن ریزی

برای بتن ریزی فنداسیون و شناژها باید بتن را طبق آئین نامه بسازیم. بتن سنگی است مصنوعی که از مواد سنگی (شن وماسه) و آب وسیمان تشکیل یافته و به علت روانی قالب خود را پر کرده وبه شکل قالب در می‌آید.

مصالح سنگی

مصالح سنگی که در بتن مصرف می‌شود شن و ماسه می‌باشد که در حدود ۷۵% حجم بتن را تشکیل می‌دهد. دانه‌های سنگی تا بزرگی ۵ میلی‌متر بزرگتر را شن می‌گویند. قسمت اعظم مقاومت بتن بستگی به مقاومت شن و ماسه دارد و در نتیجه بایستی در انتخاب معادن شن و ماسه جهت بتن ریزی نهایت دقت به عمل آید.

دانه‌های نامطلوب از نظر شکل

هر قدر شکل دانه‌ها هندسی‌تر باشد برای بتن ریزی مناسب‌تر می‌باشد. وجود دانه‌های سوزنی و یا پولکی شکل در بتن مناسب نیست و مجموع این دانه‌ها نباید از ۱۵% وزن کل شن و ماسه مورد مصرف در بتن بیشتر باشد دانه‌های سوزنی به دانه‌هایی گفته می‌شود که طول بزرگترین بعد آن از ۸/۱ معدل دو الکی که این دانه‌ها بین آنها قرار دارد بیشتر باشد دانه‌های سوزنی به علت آن که زودتر از سایر دانه‌ها می‌شکنند نامطلوب می‌باشند. دانه‌های پولکی شکل به دانه هایی گفته می شود که ضخامت کمترین بعد آن کوچکتر از ۶۰ % اندازه متوسط الکی که دانه سنگی به آن تعلق دارد .

مواد نامطلوب در شن و ماسه و اندازه دانه‌ها

بطور کلی شن و ماسه شکسته اغلب فاقد مواد نامطلوب می‌باشد ولی در مورد شن و ماسه رودخانه باید توجه داشت که مواد آلی مانند ریشه گیاهان- فضولات حیوانی- تکه‌های چوبی و فلزات و ذرات ذغال سنگ در شن و ماسه وجود نداشته باشد و یا حداکثر میزان آن از یک درصد وزن شن و ماسه تجاوز نکند. موادی که در برابر عوامل جوی ضعیف بوده و یا در فعل و انفعالات شیمیایی سیمان از خود واکنش نشان ندهند. مواد نامبرده نباید در شن و ماسه وجود داشته باشد درصد این مواد بوسیله آزمایشگاهها تعیین می‌شود و هم چنین مواد سنگی مصرفی در بتن باید فاقد خاک رس و کلوخه‌های رس باشد زیرا اولاً‌ آب داخل بتن را به خود جذب کرده و فعل و انفعالات شیمیایی سیمان را متوقف می‌کند در ثانی دور دانه‌های شن و ماسه را گرفته ومانع تماس مستقیم سیمانه و دانه‌ها می‌گردد.

آب در بتن

سیمان در مجاورت آب شروع به فعل و انفعالات شیمیایی نموده و تشکیل سیلیکاتها و آلومیناتها کلسیم متبلور می‌‌دهد که اساس گرفتن و سخت شدن بتن می‌باشد. این مقدار در حدود ۲۰ الی ۲۵ درصد وزن سیمان می‌باشد.
آب سطح دانه‌های سنگی را تر نموه و باعث لغزش این عناصر به روی یکدیگر می‌گردد بدیهی است هر قدر سطح دانه‌ها بیشتر باشد آب بیشتری در این قسمت مصرف می‌شود به همین علت مقدار این آب متفاوت بوده و در حدود ۲۵% وزن سیمان می‌باشد.
آب باعث روان شدن بتن می‌گردد تا بهتر بتوان آن را حمل نموده و در قالب ریخته و آنرا به شکل قالب در آورد.
بدیهی است فقط آب قسمت اول در بتن باقی می‌ماند و آب قسمت دوم به مرور تبخیر گشته و جای آن به صورت فضای خالی ممکن است به صورت فضای خالی که ممکن است به صورت تارهای موئین باشد در بتن باقی بماند که این خود باعث پوکی بتن گشته و موجب تضعیف بتن می‌گردد.
باید توجه داشت که هر قدربتن خشکتر باشد مقاوم‌تر خواهد بود ولی بتن‌های خیلی خشک به علت لغزنده نبودن کاملاً‌‌ قالب را پر نکرده و در داخل آن فضای خالی بوجود آمده و در نتیجه قطع نمی تواند بار وارده را تحمل نموده و غیر قابل استفاده می‌گردد و چنین می توان گفت که بتن تازه باید مانند عسل باشد .

انبار کردن سیمان

در موقع انبار کردن سیمان باید دقت شود که رطوبت هوا و زمین باعث فاسد شدن سیمان نشود. بدین لحاظ باید انرا روی قطعاتی از تخته که با زمین در حدود ۱۰ سانتی‌متر فاصله دارد و تعداد کیسه‌های سیمان روی هم قرار می‌گیرد نباید از ۱۰ الی ۱۲ کیسه بیشتر باشد زیرا در غیر این صورت سیمان‌های زیرین در اثر فشار سخت شده و غیر قابل مصرف می‌گردد.

چنانچه این قطعات سخت شده به راحتی با دست به صورت پودر در اید قابل مصرف در قطعات بتنی می‌باشد و در غیر این صورت سیمان فاسد شده و بتن ساخته شده با این نوع سیمان باربر نبوده و نمی‌توان از آن در قطعات اصلی ساختمان مانند تیرها وستونها و سقفها استفاده نمود.

اگر بخواهیم سیمان را برای مدت طولانی انبار کنیم باید حتی‌المقدور باید با دیوارهای خارجی انبار فاصله داشته باشد و روی آنرا با ورقه‌های پلاستیکی پوشانیده شود تا حتی المقدور از نفوذ رطوبت به آن جلوگیری به عمل آید. اگر سیمان به طرز صحیح انبار شود حتی تا یکسال بعد نیز قابل استفاده است فقط ممکن است زمان گیرش آن به قدری به تعقیب افتد ولی اثری در مقاومت ۲۸ روزه آن ندارد.
گاهی مواقع در برخی از کارگاهها که سیمان زیاد مصرف می‌شود سیمان را در سیلوها نگهداری می‌کنند یعنی سیمان را به صورت فله‌ای خریداری نموده و در سیلو انبار می‌کنند و هر گاه کارگران به سیمان احتیاج داشته باشند از این سیلوها استفاده می‌کنند.

نسبت‌های مخلوط کردن اجزای بتن

منظور از نسبت‌های مخلوط کردن اجزای بتن آن است که نسبت مناسبی برای اختلاط شن و ماسه و سی به دست آوریم تا دانه‌های ریزتر فضاهای بین دانه‌های درشتتر را بپوشاند وجسم توپری بدون فضای خالی و با حداکثر وزن مخصوص به دست آید. هم چنین تعیین مقدار آب لازم به طوریکه بتن به راحتی قابل حمل و نقل بوده و در قالب خود جا گرفته و دور میله‌گردها را احاطه نموده و کلیه فضای خالی قالب را پر نماید و در مجاورت آن فعل و انفعالات شیمیایی سیمان شروع شده و تا مرحله سخت شدن ادامه یابد و بالاخره تعیین مقدار سیمان مورد لزوم برای به دست آوردن بتن با مقاومت کافی که بتواند به راحتی بارهای وارده ساختمان را تحمل نماید.
مقاومت بتن با افزایش سیمان بالا می‌رود حداکثر سیمانی که آئین‌نامه‌های مختلف برای بتن مجاز دانسته‌اند ۴۰۰ کیلوگرم سیمان در متر مکعب شن و ماسه می‌باشد و چنین معتقدند که اگر مقدار سیمان از ۴۰۰ کیلوگرم بیشتر باشد جای مصالح سنگی را می‌گیرد و بجای قطعات سنگی که مقاومت بیشتری دارند قطعات سیمانی خواهیم داشت. در نتیجه باعث ضعف قطعه بتنی می‌گردد البته مقدار سیمان به ریزی و درشتی دانه‌های مصرفی دارد هر قدر دانه‌های مصرفی ریزتر باشد در نتیجه سطح مخصوص دانه‌های زیادتر باشد به سیمان بیشتری نیاز داریم زیرا فرض بر این است که دوغاب سیمان مانند پوشش نازکی دور تا دور دانه‌ها را آغشته کرده و آنها را به یکدیگر می‌چسباند. بعضی آئین‌نامه‌ها حداکثر سیمان مصرفی در بتن را ۳۵۰ کیلوگرم در یک متر مکعب شن و ماسه پیشنهاد می‌کنند . مثلاً‌ وقتی می‌گویند بتن ۳۰۰ یعنی بتنی که در هر متر مکعب شن و ماسه آن ۳۰۰ کیلوگرم سیمان مصرف شده است.

روش‌های بتن سازی

بتن سازی روشهای مختلفی دارد مانند روش زیر:

۱) بتن سازی با دست

روش دستی ساده‌ترین روش و ابتدایی‌ترین روش برای تهیه بتن است که جز در مواقع اضطراری و برای تهیه بتن‌های کم اهمیت و یا لکه‌گیری ویا کارهای متفرقه جزئی؛ مجاز نمی‌باشد.

در این روش کار مخلوط کردن را باید روی سطح تمیزی انجام داد و برای این کار می‌توان با چسبانیدن تخته‌های چوبی به یکدیگر یک سطح صاف ایجاد نموده و قبل از شروع کار باید این سطح چوبی را در وضعیت افقی محکم نموده و آنرا کاملاً‌ خیس نمائیم تا آب بتن تازه بوسیله چوب مکیده نشود.

هم چنین هر چه درزهای چوب‌ها به یکدیگر محکمتر چسبیده باشند تا شیره بتن خارج نشود بهتر است. ابتدا مقدار ماسه لازم را روی کف ریخته شده و بعد بر روی آن مقدار معینی سیمان اضافه می‌گردد. کمی بر روی آن شن افزوده کرده و قبل از افزودن آب مصالح را خوب بصورت خشک بهم زده و با هم مخلوط می‌کنیم تا مخلوط رنگ یکنواختی به خود بگیرد سپس آب لازم را به آن اضافه می‌کنیم.

بهم زدن مخلوط را ادامه می‌دهیم. یک کارگر خوب حداکثر می‌تواند حجمی معادل یک متر مکعب بتن را ظرف یک ساعت مخلوط کند .

۲) بتن سازی با بتونیر

این دستگاه شامل یک محفظه متحرک و دیگ گردان یا مخلوط‌کن مصالح می‌باشد. اغلب بتونیرها خود دارای پیمانه آب بوده ومحفظه متحرک آنها که مصالح را به درون دیگ گردان هدایت می‌کند بوسیله سیستم کابلی یا جکهای هیدرولیکی به حرکت در می‌آیند. این دستگاه را می‌توان در محلی نزدیک محل اصلی‌ بتن ریزی مستقر نموده و برای تغذیه آن محل دپوی مصالح ومخزن آب را در مجاورت آن در نظر گرفت. مساله مهم در مورد این دستگاه‌ها تنظیم پیمانه برای نسبت‌های لازم مصالح تشکیل دهنده می‌باشد.

۳) تراک میکسر

دستگاه بتن سازی که بر روی کامیون قرار دارد و به این ترتیب دارای تحرک کامل می‌باشد. از تراک میکسر به منظور حمل بتن استفاده می‌شود تا ساخت بتن ولی می‌توان مصالح مخلوط شده را داخل آن ریخت تا در طول راه بتن ساخته شود.

اما معمول آن است که بتن کاملاً‌ ساخته شده را از دستگاه بتن‌ساز مرکزی به داخل تراک میکسر می‌ریزند تا به محل بتن‌ریزی حمل شود و تراک میکسر مخلوط بتن را در طول راه بهم می‌زنند تا بتن خود را نگیرد و به صورت آماده به محل کار برسد.

۴) دستگاه بتن سازی (Central Eatching Plant)

روش دیگر و پیشرفته تر تهیه بتن بویژه در پروژه‌های بزرگ و با اهمیت، استفاده از دستگاه بتن مرکزی می‌باشد . مصالح سنگی (شن و ماسه) در اندازه‌های مختلف در محفظه‌های پشت این دستگاه انبار می‌شوند و سپس با کنترل از اطاق فرمان، بوسیله بیل کششی به قسمت توزین هدایت می‌شود. سپس مصالح به مقدار مورد نیاز وزن شده داخل دیگ گردان شده و در این مرحله سیمان نیز از محفظه مربوطه به داخل دیگ رانده شده و با افزودن آب دیگ شروع به چرخش ومخلوط کردن مصالح می‌نماید.

روشهای حمل بتن

بتن ساخته شده توسط دستگاههای بتن ساز و بر حسب فاصله تا محل مصرف و یا نوع سازه مورد نظر یا وسائل و دستگاههای خاص به آن محل منتقل می‌شود. در ذیل به شرح تعدادی از روشهای حمل می‌پردازیم:

فرغان و گاری دستی

دامپر:

نظیر گاری حمل بتن می‌باشد با این تفاوت که دارای موتور متحرک است و با آن می‌توان تا فواصل بالنسبه دورتری بتن را حمل کرد.

جرثقبل و باکت:

هنگامیکه احتیاج به حمل بتن در ارتفاع باشد بیشتر از این متد استفاده می‌شود.

معمولاً‌‌در کارگاههای ساختمان‌های بتنی مهم استفاده از جرثقیل به علت نیاز به جابجایی قالب و شبکه‌های آرماتور اجباری است و در صورت وجود چنین جرتقیلی استفاده از آن برای حمل بتن، منطقی و اقتصادی به نظر می‌رسد ظرفیت باکت‌ها تا ۲ متر مکعب بوده و معمولاً‌‌ به شکل مکعبی یا استوانه‌ای می‌باشد و بتن داخل باکت یا از دریچه‌ای که از زیر آن تعبیه می‌گردد یا باکت به صورت قیچی باز می‌شود.

تسمه نقاله:

از این متد بیشتر در مواقعی‌ای که نیاز به جابجایی افقی بتن می‌باشد استفاده می‌شود و بطور معمول تا شیب‌های ۱۵ درجه نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بتن ریزی و متراکم کردن آن

بتن ریزی باید طبق اصول صحیح انجام گیرد و شرایط مناسب برای گرفتن بتن فراهم کرد. در بتن ریزی صحیح ملات ماسه سیمان دور دانه‌های بتن را می‌پوشاند و جسمی توپر بدست می‌آید و بتن حجم قالب را کاملاً‌ پر می‌کند و فضای خالی باقی نمی‌ماند.

قبل از اینکه بتن در محل مورد نظر ریخته شود؛ داخل قالبها بایستی به دقت مورد بررسی قرار گیرد تا این که اطمینان حاصل شود که قالبها تمیز بوده و از طرفی به مواد روغنی مناسبی آغشته شده باشند تا بتن به سطح قالب نچسبد. و ظاهر بتن صاف در آید و علاوه بر این از قالب بتوان بدفعات بیشتری از آن استفاده نمود.

مواد نظیر خاک؛ گرد و خاک باید بوسیله جریان هوای فشرده از درون قالبها تمیز گردد. وقتی ارتفاع قالبها زیاد باشد باید دریچه‌های اضطراری در جهت این بازدیدها تعبیه گردد. بتن را قبل از اینکه سخت شود و اثر کارپذیری آن کم شود باید در محل نهایی خود ریخت.

در بتن ریزی باید به نکات زیر توجه نمود

بتن را باید در لایه‌های افقی در جای خود ریخت و نباید آن را با ویبره کردن و هل دادن جابجا کرد. ضخامت هر لایه بتن بستگی به نوع کار بین ۱۵ تا ۶۰ سانتی‌متر در قطر می گیرند و لایه بعدی را پیش از این که لایه زیرین شروع به گرفتن کند باید روی آن ریخت. اغلب به منظور تسریع در کار، بدون توجه به اختلاف ارتفاع بتن را به داخل قالب می‌ریزند در صورتیکه از این کار باید اجتناب کرد و بتن را نباید از ارتفاعی بیش از ۱ تا ۱٫۵ متر خالی کرد مگر آن که از ناودان و لوله قیف یا شوتینگ استفاده شود.

با به کار گرفتن روشهای صحیح خالی کردن بتن در قالب می‌توان از جدا شدن دانه‌ها جلوگیری کرد. باید حتی المقدور سعی شود که بتن در جای خود ریخته شود و از جابجایی بیهوده آن خودداری گردد. بتن ریخته شده در قالب را نباید به صورت افقی به این طرف و آن طرف کشانید و از جابجایی آن به کمک ویبراتور و هل دادن آن جدا خودداری کرد و باید دقت شود که اطراف میلگردها و گوشه‌های قالب خالی نماند و از بتن پر شود . بتن ریزی در سطح شیب‌دار همیشه باید از پایین سطح شیب‌دار شروع و به طرف بالا ادامه یابد. همچنین باید طوری بتن ریزی شود که به جابجایی دانه‌ها منجر نشود. همه بتن‌ها را باید پس از ریختن متراکم نمود تا میزان هوای اضافی به حداقل برسد. در بتن‌های کم اهمیت برای متراکم کردن آن می‌توان از وسایل دستی مناسب استفاده کرد ولی استفاده از وسایل لرزاننده مکانیکی (ویبراتور) ارجحیت دارد و استفاده از ویبراتور در جهت هر چه متراکم‌تر نمودن مخلوطهایی با کارپذیری کم ضروری است. ویبراتور دستگاهی است که به شیلنگ بلندی ختم می‌شود و این شیلنگ بوسیله موتور برقی یا بنزینی مرتعش می‌شود که با قرار دادن این شیلنگ در داخل بتن آنرا مرتعش می‌کند وباعث هدایت آن به تمام گوشه‌های قالب می‌گردد.

با توجه به این که ویبره کردن بیش از حد بتن باعث می‌شود که دانه‌های ریزتر و شیره بتن بالا آمده و دانه‌های درشت‌تر به ته قالب هدایت شود که این خود باعث مجزا شدن اجزاء بتن گردیده و موجب ضعف قطعه ریخته شده خواهد شد بهتر است که در ضمن ویبره کردن بتن بوسیله ضربه زدن به بدنه قالب و کوبیدن خود به بتن انرا بخوبی متراکم نموده و نقاط تجمع هوا و فضای خالی را به خوبی پرنماییم.

اگر بتن را ویبره می‌نماییم باید زمانی که شیلگ ویبراتور داخل بتن قرار می‌گیرد به دفعات بوده و هر بار از یک دقیقه تجاوز نکند و بعد از یک دقیقه باید آنرا بخوبی در بتن جابجا کنیم.

نوع دیگر ویبراتورها ویبراتور خارجی می‌باشد که قالب را به ارتعاش در می‌آورد. از این ویبراتورها به ندرت استفاده می‌شود زیرا ارتعاش و تنشهای حاصل از این ویبراتورها بر روی قالبها استفاده از آنها محدودیت ایجاد می‌کند فقط در مواردیکه یک امکان استفاده از ویبراتورهای داخلی موجود نباشد مثل دیوارهای با آرماتوربندی سنگین و ویبراسیون نمی‌توان بتن‌های دارای کارپذیری بتن ۵/۲ تا ۵ سانتی‌متر را متراکم نمود و از طرفی اگر کارپذیری مخلوطی بیان ۱۲ تا ۱۵ سانتی‌متر باشد نباید آنرا ویبره کرد.

تا آنجا که امکان دارد بهتر است بتن‌ریزی بدون وقفه انجام گیرد بطوریکه در موقع سخت شدن یکپارچه شود ولی نظر به این که این کار همیشه ممکن نیست و گاهی مجبور هستیم که بتن ریزی را تعطیل کنیم و کار را در روز دیگر انجام دهیم در چنین مواقعی می‌باید محل قطع بتن حتماً‌ با نظر مهندس ناظر باشد زیرا محل قطع بتن باید در جایی باشد که نیروهای وارده صفر بوده و یا حداقل نیروی برشی در آن محل کم باشد.

در ضمن باید چند عدد ولاد کمکی در مقطع گذاشته شود به طوری که نصف طول این میلگردها در بتن و نصف باقی مانده آن بایستی شسته شده و از گرد و خاک و مواد اضافی پاک گردد. آنگاه باید با قدری دوغاب سیمان خالص محل را اندود کرده و آنگاه بتن ریزی جدید را شروع نماییم و بهتر است حتی المقدور از مصرف چسب و هرگونه مواد دیگر در بتن خودداری کرد.

نگهداری بتن

سیمان موجود در بتن ریخته شده در مجاورت رطوبت باید سخت ده و دانه‌های سنگی موجود در مخلوط به همدیگر چسبانیده و مقاومت بتن به حداکثر برساند بدین لحاظ می‌باید از خشک شدن سریع بتن جلوگیری نموده و از تابش آفتاب و وزش بادهای تند محفوظ داشت و سطح آنرا حداقل تا هفت روز مرطوب نگاه داشت. (این مدت برای سیمان‌های زودگیر ۳ روز است).

برای این کار بهتر است که روی بتن تازه ریخته شده را با گونی یا کاغذ پوشانیده و این پوشش را مرطوب نگاه داریم و بهتر است بعد از ۳ الی ۴ ساعت بعد از بتن ریزی شروع به اب دادن روی آن نمائیم زیرا در غیر این صورت سطح آن ترک خورده و موجب نفوذ مواد مضر به داخل بتن گردیده و باعث پدیده خورندگی بتن گردد.

بتن تازه ریخته شده نباید در معرض باران‌های تند قرار گیرد زیرا باران دوغاب سیمان و مصالح ریز دانه را شسته و سنگهای درشت دانه نمایان می‌گردد.

در موقع بارندگی بهتر است بتن ریزی متوقف گردیده و بتن ریخته شده را از آسیب باران محفوظ نموده و مثلاً‌ روی آن را با نایلون پوشانیده و آب باران را به خارج از سطح بتن راهنمایی کرد.

بتن ریزی در هوای گرم

اگر در هوای گرم بتن ریزی می‌نماییم باید سعی کنیم که حداقل تا چند روز بعد از بتن ریزی آنرا مرطوب نگه داریم زیرا در غیر این صورت آب بتن بفوریت تبخیر شده و بتن سخت نمی‌گردد به بتنی که در اثر نرسیدن آب سخت نشده است بتن سوخته می‌گویند و نشانه آن این است که این بتن حتی با فشار دست خرد می‌شود. در صورت مشاهده چنین وضعیتی قطعه ریخته شده باید جمع آوری شده ومجدداً‌ ریخته شود.

نکته:در هنگام اجرای فنداسیون و آرماتوربندی فنداسیون آرماتورهای ریشه ستون آرماتورهایی بعنوان ریشه پله نیز بر روی فنداسیون‌هایی که قرار است در آن ناحیه پله وجود داشته باشند می‌بندند. آرماتورهای ریشه پله ۱۲ یا ۱۶ می‌باشد و به صورت مستطیلی است یعنی طول آن از عرض آن بیشتر می‌باشد و این آرماتورها که شبیه ریشه ستون می‌باشند توسط خاموت‌هایی به یکدیگر متصل شده‌اند. این ریشه پله وزن پله را به فنداسیون وسپس به زمین وارد می‌کند و باعث می‌شود که پله محکمتر باشد و سپس پله روی آن سوار می‌شود.

آرملات چیست؟

آرملات یا هاردملات یک لایه کفپوش بتنی با مقاومت بالا و با ضخامت بین ۱ تا ۲ سانتی متر است. کفپوش آرملات در برابر سایش بسیار مقاوم است. آرملات به مانند بتن رنگی باید بر روی بتن تازه اجرا شود. اگر در محلی می خواهید آرملات را انجام دهید که بتن آن کمی قدیمی است باید ابتدا ۸ تا ۱۰ سانتی متر بتن تازه روی آن سطح بریزید و سپس کفپوش را اجرا کنید. این نکته را هم در یاد داشته باشید که اگر ۱۲ ساعت از اجرای بتن تازه بگذرد، دیگر روی آن کفپوش آرملات نمی‌توان اجرا کرد.

این کفپوش در چند رنگ میتوان اجرا کرد: رنگ طوسی، قرمز، سبز و زرد.

کفی که برای اجرای آرملات در نظر گرفته شده است حتما باید عاری از هر گونه گرد و خاک و نفت و روغن و موادی ازین دست باشد، به همین خاطر است که آرملات را نمی توانید بر روی آسفالت و موزائیک اجرا کنید. اجرای کفپوش آرملات نیازمند مکانی است که عاری از هر گونه آلودگی باشد به این دلیل که بعد از مدتی کفپوش آرملات حالت اولیه خود را از دست داده و عمر کوتاهی خواهد داشت. پس بهتر است قبل از اجرای کفپوش آرملات، مکان اجرای آن را کاملا تمیز کنید. این کفپوش همانند کفپوش های دیگر این  نکته را می طلبد که بعد از اجرا از آن نگهداری مناسب به عمل آید. کفپوش آرملات هر چقدر هم محکم باشد به مرور زمان آسیب می بیند پس لازم به ذکر است که این کفپوش هم نیاز به مراقبت دارد.

کاربرد آرملات بیشتر در انبارها، کارخانه ها، تعمیرگاه ها و مکانهایی از این دست است. دلیلش هم آن است که کفپوش آرملات، نوعی بتن با مقاومت بالای مکانیکی، فشاری و سایش بالا است که این خود دلیل بر استفاده آرملات در این مکان ها است. و از آنجایی که کفپوش مورد استفاده از مواد پایه سیمانی است، همخوانی کاملی با بتن کف دارد و حداقل عمر کفپوش ۲۰ سال است و این حداقل عمر کفپوش آرملات برای تمام مکان ها ثابت است حتی مکان هایی که ترافیک سنگین و ماشین آلات سنگین زیاد در رفت و آمد دارند .

از کفپوش آرملات همچنین با استفاده از شکل های هندسی و رنگ های متفاوت می توان به عنوان یک کفپوش تزئینی هم استفاده کرد. این نکته را هم در نظر داشته باشید که کفپوش آرملات مانند کفپوش اپوکسی یک دست نیست بلکه به دلیل درزهای انبساطی و انقباضی که یکیاز الزامات کفسازی آرملات است. بعضی اوقات درزهای اجرایی که مویی می باشد غیر قابل گریز هستند. این درزهای انبساطی و انقباضی که به وسیله کاتر انجام می گیرد فاصله این درزهای به فاصله دال بتنی بستگی دارد و بین ۲۴ تا ۳۵ برابر ضخامت بتن است و حداکثر فاصله درزهای انبساطی کفپوش ۵ متر می باشد.

درجه حرارت اجرای کفپوش آرملات باید بین ۵ تا ۳۵ درجه باشد که این شرایط باید بعد از اجرای آرملات همچنان تا ۲ روز ثابت باشد. استفاده از ضد یخ در زمستان برای اجرای کفپوش توصیه نمی شود زیرا مقاومت کفپوش آرملات را پایین می آورد.

این کفپوش باید هر ۶ ماه یک بار شستشو کامل شود و سالی یک بار نیز توسط مهندسین مجرب بازدید شود. استفاده از افزودنی‌های بتن ضد انقباضی در آرملات باعث جلوگیری از ترک خوردگی بتن و در نتیجه باعث کاهش ترک خوردگی کفپوش آرملات می شود. دلیل بیشتر ترک خوردگی کفپوش این است که به واسطه قیود داخلی، تنش های موجود از تنش های مجاز در یک نقطه تجاوز می نماید و در نتیجه کفپوش ترک می خورد و بیشتر درزهای انبساطی در کفپوش مربعی است.

باید درزهای انقباضی ۵ سانتی متر پایین تر از سطح تمام شده آرملات باشد و همچنین عمق درزهای ۵ سانتی متر و عرض آن ۱ تا ۱/۵ سانتی متر باشد قبل از اجرای آرملات بهتر است ۱۰ سانتی متر بتن تازه اجرا شود و بعد کفپوش اجرا شود. شما نمی توانید این کفپوش را جایگزین بتن سازه کنید ولی می توانید به همان اندازه که از ضخامت بتن سازه کم کرد از آرملات استفاده کرد و همچنین با زیاد کردن نسبت آب به سیمان، انقباضی هم افزایش خواهد یافت و به صورت یک پارچه و همزمان با بتن کف به عنوان پوشش نهایی به ضخامت ۱ تا ۲ سانتی متر اجرا می گردد.

مقایسه آرملات با کفپوش اپوکسی

از آنجایی که کفپوش اپوکسی، یک لایه کاملا یک دست و بدون درزهای انبساطی است در مکان هایی استفاده می شود که سطح یکپارچه مد نظر باشد، در حالی که در اجرای کفپوش آرملات به دلیل ترک های مویی که باعث شکاف در آن می شود باید از درزهای انبساطی استفاده کرد. در شستوشوی آرملات باید آب و مواد تمیز کننده معمولی استفاده کرد، درحالی که در مکان هایی که به شستشو با اسید های ضعیف نیاز است باید از کفپوش اپوکسی استفاده کرد.

وجود ترکیب های رنگی مختلف اپوکسی باعث تنوع در رنگ های کفپوش اپوکسی می شود در حالی که کفپوش آرملات پایه سیمانی دارد و در تنوع رنگی محدود است.

در مکان هایی که اسید های قوی تولید می شود بهتر است از کفپوش اپوکسی استفاده شود تا کفپوش آرملات، چون کفپوش اپوکسی مقاومت بالایی در برابر اسید دارد در حالی که کفپوش آرملات مقاومت کمتری در برابر اسید دارد. آرملات در مکان های سر باز مقاومت بیشتری در برابر نور خورشید نسبت به اپوکسی دارد و زمانی که قسمتی از کفپوش آرملات تخریب شود باید برای ترمیم آن تا عمق بتن کنده شود تا مرمت شود ولی وقتی مقداری از این کفپوش اپوکسی تخریب شود فقط کافی است همان قسمت را مرمت کنید. این را هم بدانید که اگر مواد نفتی و روغنی روی آرملات بریزد به راحتی نمی توان آن را از روی کفپوش آرملات محو کرد در حالی که با استفاده از مواد مناسب می توان آن را از روی کفپوش اپوکسی محو کرد و هزینه اجرای اپوکس ۲ تا ۵ برابر هزینه اجرای آرملات است.

در مکان هایی که وجود ماشین های سنگین و با چرخ های بزرگ وجود دارد و امکان سایش زیاد است بهتر است از کفپوش آرملات استفاده کرد در کفپوش اپوکسی مراقبت و نگهداری کاملا دقیق و جدی می باشد و سریعا باید به آن رسیدگی شود در حالی که کفپوش آرملات حساسیت کمتری در نگهداری وجود دارد.

در محیط هایی که دمای آن از ۵۰ درجه بالاتر است نمی توان از اپوکسی استفاده کرد چون اپوکسی شروع به نرم شدن می کند و این یکی از نقطه ضعف های اپوکسی است و ضعف دیگر آن قابلیت اشتعال بودن آن است با تمام این تفاسیر بهتر است در محیط های با مساحت بالا از آرملات استفاده شود چون هم نسبت به اپوکسی به صرفه است و هم زمان اجرای آن زودتر انجام می شود.

کاربرد های کفپوش آرملات

در کارخانه ها و کارگاه هایی که در معرض فشار های سنگین هستند و همچنین در کف های صنعتی به منظور بهبود سطح و مقاوم در برابر انواع سایش ها هم می باشد که این محل ها عبارت است از :

  • کف سازی محوطه
  • کف سازی سردخانه ها
  • کف سازی کشتار گاه ها
  • کف سازی صنایع پتروشیمی
  • کف سازی صنایع دارویی و غذایی
  • کف سازی انبار ها
  • کف سازی بیمارستان ها و آزمایشگاه ها
  • کف سازی کارگاه های صنعتی
  • کف سازی های نظامی
  • کف سازی پارکینگ ها

درزهای اجرایی

درزهای اجرایی (درزهای ساخت و ساز )درزهای هستند که بعد از مدتی کار به دلایلی دست از کار می کشیم و بعد از ساعتی دوباره شروع به کار می کنیم و هنگامی که دو بخش کنار هم قرار می گیرند ممکن است به هم متصل نشود پس بهتر است از آنها به عنوان درزهای انبساطی استفاده کرد.

 

مزایای دیگر استفاده از کفپوش آرملات

  • مقاوم در برابر نفوذ انواع روغن، بنزین
  • ضریب مقاومتی بالا
  • ضد آب و انواع مایعات
  • مقاوم در برابر نقطه ذوب و انجماد
  • مقاومت بالا در برابر انواع مواد شیمیایی و نفتی

 

تفاوت کفسازی آرملات با کفسازی بتن رنگی

کف سازی آرملات در مکان هایی  استفاده می‌شود که فشار و ضربه زیادی به کفپوش وارد می شود در حالی که کف سازی بتن رنگی برای بارهایی با وزن حدودا ۱۰ تن مناسب است و می تواند تحمل کند.

در کفسازی بتن رنگی شما از تنوع رنگ های زیادی برخوردار هستید در حالی که در کفسازی آرملات فقط ۲ رنگ وجود دارد و همچنین در کف سازی بتن رنگی آخرین مرحله برش های انقباضی است در حالی که در اجرای کف سازی آرملات شما بعد از کاتر زدن ۳۰ روز بعد باید برای صیقلی کردن سطح، باید کف را به وسیله دستگاه ساب بزنید که این خود دارای هزینه زیادی می شود.

در اجرای کف سازی بتن رنگی شما ابتدا بتن را می ریزد و بعد پودر رنگی را به صورت پاششی روی آن می ریزید در حالی که در اجرای کف سازی آرملات بعد از بتن ریزی شما باید پودر آرملات را داخل دستگاهی بریزد تا به هم بزند و بعد اجرا کنید که این باز هم هزینه اضافی است.

در نتیجه شما در اجرای کف سازی آرملات ۲ برابر هزینه اجرای بتن رنگی صرف خواهید کرد.

در اجرای بتن رنگی با ضخامت حدودا ۱ سانتی متر برابر ۵ کیلو پودر رنگی در هر متر مربع مصرف می شود در حالی که در اجرای آرملات با ضخامت ۱ سانتی متر برابر ۲۲ کیلو در هر متر مربع پودر آرملات استفاده می شود.

در نهایت از آنجایی که قیمت پودر رنگی حدودا هر کیلو ۱۵۰۰ تومان است و قیمت پودر آرملات حدودا هر کیلو ۷۰۰ تومان است پس در نتیجه قیمت پودر آرملات استفاده شده ۲ برابر قیمت پودر رنگی مصرف شده می باشد که این هم باز خود هزینه اضافی برای اجرای کفپوش آرملات است.

هزینه اجرای آرملات به طور تقریبی ۲ برابر هزینه اجرای بتن رنگی است ولی کفپوش آرملات نسبت به کیفیت و دوام و پایداری کف در ترافیک های سنگین، مقرون به صرفه است و طول عمر بیشتری نسبت به کفپوش بتن رنگی دارد.

شات کریت چیست؟

بتن پاششی، بتن پاشیده یا شات کریت مخلوط بتنی با اسلامپ پایین است که شامل سنگدانه‌هایی با حداکثر اندازه یک سانتی‌متر است. این نوع بتن با سرعت بالایی که ناشی از جریان هوای فشرده است و توسط یک نازل به سطح مورد نظر پاشیده می‌شود.

شات کریت مناسب کار ترمیم، مخصوصا در مواردی است که قسمتی از کار به موجب ترک خوردن یا نابود شدن دچار آسیب شده است و نیازی به اضافه کردن لایه‌های بتنی بیشتری برای جلوگیری از آسیب احتمالی سطح بتنی در آینده می باشد.

از آنجایی که در تریکبات این ماده نسبت‌های آب به سیمان بسیار پایین است، به کمک ویژگی اسلامپ بسیار پایین می‌توانیم آن را در لایه‌هایی با ضخامت‌های محدود در روی سطوح عمودی و بالا سری قرار دهیم. همچنین می‌توانیم به واسطه هر یک از فرایندهای خشک یا تر، شات کریت را به کار برد.

فرایند خشک این بتن شامل مخلوط کردن سیمان و شن و ماسه و انتقال ملات تهیه شده از طریق شلنگ در جریانی از هوای فشرده است. انتهای این شلنگ، به نازلی مناسب برای پاشیدن مجهز است که در آن نازل، آب تزریق میشود و با سایر مواد مورد نیاز ترکیب شده و با سرعت بالا از نازل خارج می‌شود. ترکیبات آب در نازل را باید بتوان تنظیم، و محدودسازی به مقداری کرد که برای عملیات هیدراتاسیون مناسب مورد نیاز باشد.

مواد افزودنی زودگیر بتن که معمولا به صورت پودر در بازار عرضه می‌شود به مخلوط آماده‌‌ی بتن اضافه می‌شود، در حالی که یک ترکیب زودگیر مایع به آب نازلِ تخلیه اضافه شده یا به صورت تزریق جداگانه در نازل انجام میشود. همچنین فولاد و سایر الیاف سخت عمدتا در مخلوط آماده‌ ترکیب می‌شوند.

نیروی اصابت بالا که مواد بواسطه آن روی سطح مورد نظر اعمال می‌شوند، مواد را به گونه‌ای فشرده می‌کنند که تشکیل بتنی با دانسیته بالا با قدرت چسبندگی بالا می‌دهند.

مقادیر مقاومت فشاری در این مورد می‌تواند از ۳۵-۵۰ مگاپاسکال، بسته به محدوده درجه بازگشت، هیدراتاسیون و میزان ماده افزودنی زودگیر مصرفی متغیر باشد. به طور کلی، کاهش مقاومت با افزایش میزان ماده افزودنی رخ می‌دهد.

رنج نسبت‌های سنگدانه به سیمان در مخلوط‌ها که می‌تواند اسپری شود، محدود است و نسبت وزنی که به طور معمول در امور تعمیراتی استفاده می‌شود ۵/۳ :۱ و ۱:۴ است. مخلوط‌ها برای فرایند خشک به راحتی از سیمان کیسه‌ای آماده و سنگدانه با یا بدون مواد افزودنی زودگیر بتن بدست می‌آیند.

در پروسه مرطوب، نسبت از پیش تعیین شده سیمان، آب و سنگدانه در یک فرایند بچ مخلوط و به پمپ منتقل می‌شوند. بتن از طریق یک شلنگ قابل انعطاف به نازل تخلیه پمپاژ می‌شود که از آن طریق با سرعت بالا بر روی سطحی که باید آن را بپوشاند پاشیده می‌شود.

پس از آن یک افزودنی زودگیر بتن مانند محلول‌های آلومینات سدیم یا متاسیلیکا معمولاً در خروجی نازل اضافه شده که به تحکیم و سفتی لایه‌ها کمک کند.

حال، مسئول نازل فقط مکان پاشیده شدن مواد را کنترل می‌کند و ترکیب مخلوط در فرایند بچ تعیین می‌شود. پروسه آن عموماً برای اعمال مقادیر زیاد مواد خصوصاً در ساخت و سازهای جدید مناسب می‌باشد. به علت تمایل به خم شدن وپتانسیل انقباض بیشتر به علت محتوی آب بالاتر آن، استحکام آن کاهش می‌یابد. نتیجتاً پروسه مرطوب خیلی مناسب نبوده و ندرتاً در کار ترمیم استفاده می‌شود.

ماده افزودنی بتن شاتکریت فابیر، ماده‌ای است بر پایه مواد افزاینده استحکام طولانی مدت و کوتاه مدت و آب بند کننده بتن پاشیده می‌باشد که با ایجاد لزجت کافی و وجود الیاف مسلح کننده دیسپرس شده نه تنها باعث کاهش ضریب بازگشت بتن پاشیده شده بلکه از ایجاد ترکهای احتمالی در بتن پاشیده نیز جلوگیری بعمل می‌آورد و از پیشرفت ترکها نیز که به دلایل مختلفی می‌تواند در بتن بوجود آید جلوگیری می‌کند. همچنین این ماده افزودنی بتن (بتن پاشیده) فابیر موجب کاهش خطرات ناشی از تغییرات سریع دما و کاهش زمان لازم جهت نگهداری و محافظت از بتن می‌شود.

افزایش دمای هیدراتاسیون و کاهش خطر یخ زدگی بتن پاشیده از خواص اثر بخش دیگر این ماده افزودنی بتن شات کریت (بتن پاشیده) فابیر بوده و افزایش شدید مقاومت بتن و استحکام فشاری، کششی، خمشی بتن و مقاومت بتن در مقابل نفوذ آب از جمله مزایای استفاده از این ماده افزودنی بتن شات کریت فابیر (بتن پاشیده) می‌باشد.

فعالیت‌ها و تاریخچه انجمن بتن ایران

انجمن بتن ایران با نام کامل انجمن فناوران بتن ایران، یک انجمن علمی، تخصصی، حرفه ای، پژوهشی، غیر سیاسی و غیر انتفاعی فعال در حوزه‌ی بتن در کشور ایران است.

تاریخچه انجمن بتن ایران

زمزمه‌های تشکیل انجمن بتن ایران برای اولین بار در سال ۱۳۷۵ هجری شمسی در جریان دو رویداد در حوزه‌ی بتن به گوش می‌رسید. در اولین رویداد برگزار شده گروهی از متخصصان بتن شناسی اقدام به تشکیل انجمنی با عنوان «انجمن ایرانی بتن شناسی» نمودند. در رویدادی موازی با رویداد اول گروهی از متخصصان صنعت بتن و بتن آرمه و بتن پیش تنیده، انجمنی با نام «انجمن ایرانی بتن»  تاسیس نمودند. در یازدهم آذر ماه سال ۱۳۷۵ شمسی، انجمن ایرانی بتن شناسی اعلام موجودیت نمود.

بسیاری از افرادی که در جریان این تاسیس قرار داشتند، پیش ازین شاخه‌ی ایرانی انجمن بتن آمریکا در ایران را هدایت می‌نمودند.

با توجه به اهداف نزدیک دو انجمن تشکیل شده و اساسنامه‌های تقریبا نزدیک و با اهداف مشترک، وزارت کشور وقت جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد به ادغام دو انجمن داد. این پیشنهاد از طرف هر دو مجموعه با استقبال مواجه شد و سر انجام دو مجموعه‌ی  انجمن ایرانی بتن شناسی  و انجمن ایرانی بتن با یکدیگر ادغام شدند و در تاریخ یازدهم ماه اسفند سال ۱۳۷۶ با جلسه‌ای در مکان کانون فارغ التحصیلان دانشکده فنی دانشگاه تهران توسط طرفین انجمن ها به توافق نهایی برای تدوین اساسنامه رسیدند.

اساسنامه مورد توافق سرانجام با ۳۶ ماده و ۲۷ تبصره به تصویب نمایندگان طرفین رسید و برای انجام مراحل قانونی ثبت انجمن به وزارت کشور وقت جمهوری اسلامی ارسال شد. نام انجمن در این اساسنامه انجمن بتن ایران قرار داده شد.

انجمن بتن ایران فعالیت خود را در سال ۱۳۷۸ زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در دسته بندی علوم پایه آغاز نمود.

آدرس انجمن:

تهران، شهرآرا، خیابان آرش مهر، بلوارغربی، پلاک ۱۳، طبقه اول

کدپستی: ۱۴۴۵۸۴۳۴۶۴

وبسایت انجمن: http://www.ici.ir

شماره تلفن: ۸۸۲۳۰۵۸۵

شماره فکس: ۸۸۲۷۰۰۵۹